Ensemble



ensemble navigatie a
ensemble navigatie

Versterkersysteem

Een belangrijk ander element voor de klankkwaliteit is de versterker. Hoe hoger de kwaliteit van de versterker, des te genuanceerder de klank wordt weergegeven. Het aantal Watts zegt o.a. iets over de genuanceerdheid van de versterker. Hierdoor klinkt het instrument ook mooi als het volume zacht of hard staat.

Effecten

Om bepaalde klanken meer dimensie te geven kan de klank voorzien worden van een bepaald effect

Reverb
Een reverb is een nabootsing van een nagalm van een bepaalde ruimte zoals bijvoorbeeld een huiskamer, podium, grote zaal of kerk. Hierdoor klinkt de klank minder ‘droog’. Bij sommige modellen is de diepte van de reverb ook nog instelbaar.

Chorus
Met een chorus wordt de klank iets breder en volle gemaakt. Vooral op instrumenten die zich hiervoor lenen zoals violen of een E-piano, is dat goed van toepassing.


Phaser
Hiermee verschuift de klank iets in het stereobeeld (faser verschuiving) waardoor de klank van de linkerspeaker naar de rechterspeaker gaat (en omgekeerd).

Harmony
In feite is harmony een 1-vinger systeem voor de melodie (rechterhand). Door 1 toets in te drukken zoekt het keyboard het passende ‘harmony’ (akkoord) Soms is dit ook nog in te stellen 1,2 of 3 tonen per akkoord.

Panning (pan / panorama)
Dit is de positie die een instrument in neemt in het stereobeeld. Zo kun je de strijkers uit de linker speaker laten komen en de blazers uit de rechter speaker. Hierin zijn tal van variaties mogelijk.

Equalizer
Een equalizer kan worden gebruikt om de frequenties van een bepaalde klank te beïnvloeden. Hierdoor kan een klank naar smaak verandert worden naar een mildere of juiste heldere versie.

Dual Mode (layer)

Door de functie Dual Mode of layer kunnen twee instrumenten op elkaar gestapeld worden. Dat wil zeggen dat er een combinatie ontstaat van twee instrumenten bijvoorbeeld piano met strijkers. Hierdoor zijn vele mooie combinaties mogelijk. Of het volume of de effecten per instrument ingesteld kunnen worden, is afhankelijk van het model en het merk.

Pitch & Transpose

Pitch
Met de pitch-functie is een fijnafstemming van de toonhoogte mogelijk. Deze functie is handig bij het begeleiden van een akoestisch instrument (bijv. gitaar of viool) zodat de piano op de gitaar of de viool, kan worden afgestemd.

Transpose
Met de transpose-functie kan de toonsoort van het instrument worden verandert. Bij het begeleiden van een zanger, kan de toetsenist eenvoudig (met één druk op de knop) een toon hoger of lager spelen. Veel digitale piano’s kunnen 6 halve tonen omhoog en 6 halve tonen omlaag getransponeerd worden.

Software

Via de diskdrive kan eventueel ook software van de fabrikant gebruikt worden. Dit betreft dan bijvoorbeeld nieuwe styles en klanken. Ook worden er complete begeleidingsdiskettes verkocht. Hierdoor kan er de bespeler bijvoorbeeld de pianopartij van een pianoconcert meespelen. De meeste merken hebben hiervoor een aparte catalogus of een website.

Model verschillen

De prijsklassen van ensemble modellen variëren vanaf E 1.500,= t/m E 6.000,=. Belangrijke verschillen tussen merken en modellen zijn:

> Kwaliteit van het toetsenbord
> Aantal en kwaliteit van de klanken (samplekwaliteit)
> Aantal en kwaliteit van de ritmes en styles
> Aantal en kwaliteit van het speakersysteem
> De kwaliteit van de versterker
> Aanwezigheid van een sequencer (hoeveelheid sporen en/of er een diskdrive)
> Aantal en instelbaarheid van effecten
Speaker systeem

Home-modellen zijn standaard voorzien van een versterker en speakers, deze zijn afgestemd op huiskamergebruik. Sommige modellen hebben een geavanceerder speaker systeem en deze bestaan dan uit meerdere speakers. In plaats van twee speakers worden er vier of zes gebruikt, speciaal voor weergave van de hoge en de lage tonen. Hierdoor ontstaat een realistischer en dynamischere klankweergave.
Arranger (begeleidingsautomaat)

De begeleidingsautomaat zorgt er voor dat er bij het ritme een passende begeleiding (arrangement) van een orkest of band wordt gespeeld. Hierdoor klinkt het geheel direct heel indrukwekkend. De juiste begeleiding wordt door de speler aangegeven op het linkergedeelte van het toetsenbord, door middel van het indrukken van 1 (One Finger) of meer (Fingered) toetsen.
Ritme (styles)

De begeleidingsautomaat is gekoppeld aan het ritme. Het aantal ritmes en daarmee het aantal begeleidingen is afhankelijk per model en merk. Veel ensemble piano’s hebben op ieder ritme 1 of meerdere variaties (variations).

One Finger (1- vinger systeem)
Met het 1-vinger systeem hoeft de bespeler slechts 1 of 2 toetsen in te drukken om een volledig akkoord te krijgen. Hierdoor kunnen beginnende bespelers zich voor-namelijk concentreren op de rechter hand (melodie) en is er toch indrukwekkend resultaat.

Fingered (akkoorden-systeem)
Bij het fingered-systeem ‘luistert’ de begeleidingsautomaat naar de volledige akkoorden. Een akkoord bestaat uit minimaal 3 tonen.
Sequencer

Veel home-modellen beschikken over een sequencer. Een sequencer is een digitale opnamerecorder. De opnames worden opgenomen op verschillende sporen (kanalen), de hoeveelheid beschikbare sporen (bijv. 5, 8, 12 of 16) is afhankelijk per merk en model. Een sequencer biedt de mogelijkheid om een compleet arrangement op te bouwen. Zo kan bijvoorbeeld op het eerste spoor de pianopartij (of de begeleiding) in worden gespeeld, en op het tweede spoor de vioolpartij etc. Meestal worden de opnames in het interne geheugen (chip) opgeslagen. Wanneer een instrument is voorzien van een diskdrive, dan kunnen de opnames extern (op diskette) worden bewaard.
Presets (klanken / sounds / samples / voices)

Het uitgangspunt van een home-piano is om zo dicht mogelijk in de buurt van een akoestische piano te komen. De kwaliteit van de sample is dan ook vaak van een goede kwaliteit.
De presets van deze modellen zijn zeer uitgebreid en deze zijn in verschillende klan-ken die een keyboard heeft. Vaak zijn deze in categorieën (banken) onderverdeeld, zodat ze makkelijk terug te vinden zijn.

Brilliance
De klank van een instrument kan bij sommige modellen naar wens worden ingesteld. Hierdoor kan de bespeler naar eigen smaak een klank iets milder of juist helderder maken.

Polyphony
Met deze term wordt de hoeveelheid noten aangegeven die gelijktijdig kunnen klinken. Bij een piano of vleugel is dat aantal 88. Een digitale piano heeft een beperkte polyphony van bijvoorbeeld 16, 32 of 64 noten. Bij quatre-mains spel of door het gebruik van pedaal (ook sequencer) kan dit aantal een belangrijke rol spelen.
Diskdrive

Een sterk punt van een ensemble piano is de uitgebreide sequencer met diskdrive. Om opnames te bewaren kunnen standaard computer diskettes (3,5 inch) gebruikt worden. De diskdrive kan tevens gebruikt worden om het instrument uit te breiden met nieuwe styles, ritmes of klanken via speciale diskettes van de fabrikant.
Hoofdtelefoon

Alle digitale piano’s zijn uiteraard standaard voorzien van minimaal één (vaak twee) hoofdtelefoonaansluiting(en). Hier kan een normale hifi-hoofdtelefoon, met een grote plug (jackplug), op worden aangesloten. Sommige fabrikanten hebben een speciale hoofdtelefoon ontwikkeld, om de digitale pianoklank optimaal te kunnen weergeven.
Midi uitgangen

Door middel van MIDI kunnen digitale instrumenten onderling met elkaar communiceren. Digitale piano’s zijn meestal voorzien van drie uitgangen:

Midi-in: De aansluiting om midi informatie te ontvangen
Midi-out: De aansluiting om midi informatie te versturen
Midi-thru: De aansluiting om ontvangen informatie door te sturen

Om bijvoorbeeld een module te kunnen aansturen, wordt de midi-out van de digitale piano gekoppeld aan de midi-in van de module.

Computeraansluiting
Een digitale piano kan via midi-in en midi-out aangesloten worden op de computer. Hiervoor heeft de computer een speciale midi-interface nodig. Beschikt het instrument over een andere aansluiting (bijv. COM-poort) dan kan de computer hierop aangesloten worden. Of deze aansluiting aanwezig is, is afhankelijk van het merk en het model.

Pedalen

Sommige digitale piano’s zijn uitgerust met twee en andere met drie pedalen. Bij de modellen met twee pedalen ontbreekt het zgn. ‘sostenuto pedaal’.

Rechterpedaal > sustainpedaal
Bij het indrukken ervan klinken de aangeslagen tonen door. Dit pedaal imiteert dat de dempers van de akoestische piano van de snaren worden gehaald.

Middenpedaal > sostenutopedaal
Het sostenuto wordt ook wel aangeduid als het orgelpunt of het Steinway- pedaal. Bij het indrukken blijven alleen bepaalde tonen doorklinken nadat het pedaal is ingedrukt. Dit pedaal wordt soms bij impressionistische muziek gebruikt en apart aangegeven. Het middelste pedaal van een vleugel is een sostenutopedaal. Sommige concertpiano's zijn ook voorzien van een sostenutopedaal

Studiepedaal
Bij een piano is echter het middelste pedaal vaak een studiepedaal. Hierdoor komt er een viltenlap tussen de hamers en de snaren zodat het instrument zachter klinkt, wat handig kan zijn voor studie. Een digitale piano kan echter gemakkelijk door middel van het volume zachter gezet worden.

Linkerpedaal > demperpedaal
Door het linker pedaal in te drukken komen bij een akoestische piano de hamers dichter bij de snaren. Hierdoor wordt de afstand tussen hamer en snaar kleiner, waardoor er makkelijker zachter gespeeld kan worden. Het linkerpedaal van een digitale piano imiteert dit effect. De bespeler kan dus in een passage het pedaal indrukken en daardoor grotere dynamische verschillen maken.
Toetsenbord

In een pianomechaniek zitten meer dan 8.000 onderdelen die voor het speelgevoel zorgen. Het toetsenbord van een digitale piano moet al deze elementen zo goed mogelijk nabootsen. Hiervoor wordt een ‘gewogen klavier’ gebruikt, zodat de aanslagsterkte overeenkomt met een akoestische piano. De verschillen zijn op deze manier kleiner gemaakt, maar blijven bestaan. Iedere fabrikant heeft hiervoor zijn eigen specifieke systeem ontwikkeld.

Aanslaggevoeligheid (touch sensitivity)
Natuurlijk is het toetsenbord van een digitale piano aanslaggevoelig. Ofwel; het reageert op de sterkte waarmee de toets is ingedrukt, waardoor er hard of zachte accenten gegeven kunnen worden. Bij veel digitale piano’s is de mate van aanslaggevoeligheid ook nog instelbaar bijv. soft of hard. Invloed op de aanslaggevoeligheid hebben ook de kwaliteit van de samples, versterker en speakersysteem.

Split
Met een split wordt de splitsing van het toetsenbord bedoeld. Hierdoor wordt het toetsenbord opgesplitst in twee delen. Ieder deel kan een ander instrument toegewezen krijgen, bijvoorbeeld; linkerhand een akoestische bas, en rechterhand een pianoklank.





is een initiatief van Stichting Muziek Promotie Nederland
tips | contact | adverteren | bronnen | algemene voorwaarden