Muziekgeschiedenis

Ontstaan en ontwikkellng van de opera (17de -18de eeuw)


Tegen het einde van de 16de eeuw werd door een groep kunstminnenden te Florence,de z.g. 'Camerata', gepoogd de klassieke (oud-Griekse) tragedie te doen herleven; hierin was een grote plaats toebedeeld aan de muziek als omlijsting, inleiding, begeleiding en ondersteuning van het podiumgebeuren. Terwille van de verstaanbaarheid van de tekst was in de eerste opera’s vooral het verhalende recitatief (spreek-zang) van groot belang; de recitatieven werden afgewisseld met korte aria's, koorzang en korte instrumentale stukken.
Alhoewel de instrumentale begeleiding aanvankelijk vrij sober bezet was en in hoofdzaak werd ondersteund door akkoordinstrumenten zoals klavecimbel, orgel en luit, werd gaandeweg toch de grondslag gelegd voor het symfonieorkest zoals we dit nu kennen n.l. een ensemble van strijkinstrumenten, aangevuld met blaasinstrumenten (fluiten, hobo's, fagotten en zinken, een soort trompet) en een enkel slaginstrument en voorts het klavecimbel.

De eerste belangrijke opera-componist is Claudio Monteverdi* (1567-1643) wiens opera 'Orfeo' terecht, ook nu nog menigmaal wordt uitgevoerd.
Na 1700 gaat in de Italiaanse opera de Napolitaanse stijl overheersen; het recitatief werd minder belangrijk en het accent kwam te liggen op de aria waarin de solist(e) schitterde door virtuositeit. Een de vocale prestaties, het z.g. 'bel canto' (schone zang). Een belangrijke bijdrage in deze ontwikkeling leverde o.a. Allesandro Scarlatti (1659-1725). In navolging van Italië veroverde ook in Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk de opera zich een vaste plaats. In Frankrijk speelde naast de opera ook de ballet-pantomime, het gedanste verhaal, een grote rol. Een leidinggevende persoonlijkheid op dit gebied was de uit Italie afkomstige Jean Baptiste Lully* (1632-1687) die als componist en dirigent zich een vaste plaats wist te veroveren aan het Franse hof.
In Duitsland en Oostenrijk overheerste aanvankelijk de Italiaanse operastijl, maar kwam daarnaast ook het 'Singspiel' tot ontwikkeling ,een toneelstuk met over het algemeen eenvoudige, muzikale omlijsting en liederen die geen al te hoge eisen stelden aan de uitvoerenden. Pas ver in de tweede helft van de 18de eeuw krijgt de Duits-Oostenrijkse opera een eigen gezicht vooral dankzij de opera's 'Figaro's Hochzeit', 'Die Entfuhrung aus dem Serail', 'Don Giovanni' en 'Die Zauberflote' van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791).
< volgende pagina

is een initiatief van Stichting Muziek Promotie Nederland
tips | contact | adverteren | bronnen | algemene voorwaarden