Muziekgeschiedenis

De nationale scholen


De romantische muziek wordt in de tweede helft van de 19de eeuw, dus het tijdvak van de Hoog-Romantiek, ook gekenmerkt door het streven naar een ei gen nationale muziek. De componisten uit deze nationale scholen vinden inspiratie in de eigen volksmuziek, de nationale geschiedenis, het natuurschoon van eigen land e.d.

Deze nationale stromingen blijven niet beperkt tot de periode van de Hoog-Romantiek; in de werken o.a. van Spaanse, Hongaarse en Finse componisten die, muziekhistorisch gezien, in een later tijdvak thuishoren treffen we heel vaak sterk nationale tendenzen aan.
Tsjecho-Slowakije (Bohemen)

Bedrich Smetana* (1824-1884)
Opera 'Die verkaufte Braut', een cyclus symfonische gedichten 'Mijn vaderland' met daarin 'De Moldau'.

Antonin Dvorak* (1841-1904)
Componist o.a. van 'Slavische dansen'. Van zijn symfonieen is de symfonie 'Uit de Nieuwe Wereld*' het bekendste werk. Dvorak componeerde deze symfonie tijdens zijn verblijf in de Verenigde Staten, waar hij van 1892 tot 1895 directeur was van het conservatorium in New-York. Hij verwerkte in deze symfonie op geheel eigen wijze de melodische invloed van de Noord-Amerikaanse negermuziek
Noorwegen

Edvard Grieg (1843-1907)
Hij schreef o.a. muziek bij het toneelstuk 'Peer Gynt' van de Noorse schrijver Henrik Ibsen; voorts 'Elegische melodieën' voor strijkorkest (elegie = klaagzang). Zijn pianoconcert is een repertoirestuk van de meeste concertpianisten.
Rusland

Voor de ontwikkeling van de Russische nationale school was het optreden van 'het machtige hoopje' van grote betekenis. De goedmoedige spotnaam was te danken aan het feit dat deze groep door slechts vijf componisten werd gevormd t.w.: Balakirew, Cui, Borodin, Moussorsgki en Rimsky-Korsakow; klein was hun aantal, zeer groot echter hun invloed.

Alexander Borodin (1834-1908)
Componist van de opera 'Prins Igor*' met daarin de prachtige 'Polowetser dansen' en 'Eine Steppenskizze' voor orkest.

Modeste Moussorgski (1839-1881)
Een van de geniaalste componisten die Rusland heeft voortgebracht. Zijn bekendste werken zijn de opera 'Boris Godoenow' en de ouverture 'Een nacht op de kale berg'. Zijn prachtige pianocompositie 'Schilderijententoonstelling' werd vooral bekend in de meesterlijke georkestreerde versie ervan door de Franse componist, Maurice Ravel.

Peter lljitsj Tsjaikowsky (1840-1893)
Deze, in zijn muziek westers geörienteerde, componist schreef o.a. zes symfoniën, twee pianoconcerten, een vioolconcert, de opera Eugen Onegin, kamermuziek, liederen enz. Hij is de grootste Russische componist van balletmuziek o.a. met zijn 'Zwanenmeer', 'Doornroosje' maar bovenal de onvolprezen 'Notenkraker'.

Nikolaj Rimsky-Korsakow (1844-1908)
Als marineofficier maakte hij vele reizen; de tijdens deze reizen opgedane muzikale inspiratie verwerkte hij in de brilante geïnstrumenteerde orkestwerken 'Sheherazade' en 'Suite Espagnole'.
Finland

Jean Sibelius (1865-1957)
Belangrijkste componist uit de Finse muziekwereld: zijn symfonisch gedicht 'Finlandia' is een van de meest karakteristieke werken die representatief geacht kunnen worden voor Finlands nationale school.
Hongarije

Zoltan Kodaly (1882-1967)
Componeerde o.a. de 'Psalmus Hungaricus', de geestige 'Hary Janos-suite' en 'Dansen uit Galantha'. De Hongaarse volksmuziek was voor hem een voortdurende bron van inspratie. Ook als pedagoog op het gebied van de muzikale vorming heeft hij voortreffelijk werk verricht.
Spanje

Isaac Albeniz (1860-1909)
Spaanse dansen voor piano.

Enrique Granados (1867-1916)
Pianowerken geinspireerd op de Spaanse volksmuziek.

Manuel de Falla (1876-1956)
Balletmuziek o.a. 'El sombrero de tres picos' (De driekante steek) en een prachtig werk voor orkest en piano iNachten in de tuinen van Spanje'.
Nederland

Na een periode van stilstand sinds de dood van Sweelinck in 1621 wordt in de tweede helft van de l9de eeuw de Nederlandse muziek nieuw leven ingeblazen en getracht een eigen Nederlandse muziek te scheppen. Alhoewel hier vakkundige Nederlandse componisten werkten, is het resultaat van dit nationaal muzikale streven niet zo duidelijk herkenbaar als dit b.v. in Bohemen (TsjechoSlowakije), Rusland of Hongarije het geval was; daarvoor waren aanvankelijk de Duitse en later de Franse invloeden te sterk.
Bernard Zweers (1854-1924)
Hij componeerde o.a. enkele symfonieën - de derde kreeg de titel 'Aan mijn vaderland' -, de ouverture 'Saskia' en een 'Ode aan de schoonheid', op tekst van Boutens, voor soli, koor en orkest.

Cornelis Dopper (1879-1939)
Componist en dirigent (o.a. tweede dirigent van het Concertgebouworkest). Tot zijn bekendste werken behoren de 'Zuiderzeesymfonie' en 'Giaconna Gotica'.

Dr. Johan Wagenaar (1862-1941)
Componist-organist; hij was o.a. organist aan de Utrechtse Dom en directeur van het Koninklijk conservatorium voor muziek te Den Haag. De overdreven bombast en sentimentaliteit waaraan de Italiaanse opera zich nog wel eens te buiten ging, werd door Wagenaar op geestige wijze op de hak genomen in zijn opera 'De Doge van Venetië'. Voorts schreef hij een humoristische cantate 'De Schipbreuk'* op tekst van De Schoolmeester; de concertouverture 'Cyrano de Bergerac' is een van zijn meest gespeelde werken.

Dr. Alphons Diepenbrock (1862-1921)
Hij was aanvankelijk leraar oude talen maar ontwikkelde zich door zelfstudie tot een van onze belangrijkste componisten uit de late Romantiek. Zijn 'Te Deum' voor soli, dubbelkoor en orkest behoort tot de mooiste muziek die door een Nederlander, sinds Sweelinck, is gecomponeerd.

Dr. Peter van Anrooy (1879-1954)
Dirigent-componist; als dirigent leidde hij de orkesten van Groningen, Arnhem en Den Haag. Zijn meest gespeelde werk is de schertsende 'Piet Hein-rhapsodie'.
< volgende pagina

is een initiatief van Stichting Muziek Promotie Nederland
tips | contact | adverteren | bronnen | algemene voorwaarden