Geschiedenis


De viool

De precieze geschiedenis van de viool is niet echt bekend, maar aangenomen kan worden dat de viool ongeveer stamt uit 1550. Omstreeks het begin van de 17e eeuw werd de viool ook als zelfstandig instrument van belang, want toen werd het opgenomen in de standaardbezetting van de Italiaanse opera-orkesten. Een nog sterker accent kreeg de viool als orkestinstrument toen in 1626 Louis XIII aan zijn hof een orkest formeerde, dat bekend stond onder de naam ‘Les vingt-quatre violons du Roy’ en later in die eeuw onder leiding van Lully beroemd werd.

In het begin had de viool een doffe, bescheiden toon, als gevolg van het feit dat de snaren dik waren en zeer los aan de klankkast vast zaten. In de 18e en 19e eeuw werden belangrijke technische veranderingen aangebracht, onder invloed van virtuoze componisten als Tartini en Vivaldi. Hun concerten en solosonates vroegen om een vollere, helderder en meer briljante toon. Dit werd o.a. verkregen door het gebruik van dunnere snaren) en een veel grotere spanning van de snaar om briljante passagewerk mogelijk te maken. Ook het binnenwerk van de klankkast en de toets moesten iets worden veranderd om deze grotere spanning te kunnen verdragen.
erhu & kamanche
Daardoor werd een hoger niveau bereikt, zowel in de wijze van spelen als in de vertolking. De techniek van de linkerhand werd veel uitgebreider, waarbij er nieuwe vingerzettingen werden uitgedacht voor de zeer hoge tonen. In het begin van de 18e eeuw werd het toen gebruikelijk om de viool onder de kin te houden. Voordien werd het instrument tegen de borstkas of het sleutelbeen geplaatst. Later in die eeuw werd de strijkstok verbeterd, deze werd langer, breder en sterker. Zo werd het eenvoudiger om een vloeiende streek te maken, wat bij zangerige muziek zoals bijv. Mozart en Haydn onontbeerlijk was.
De definitieve vorm van de huidige viool ontstond aan het einde van de 18e eeuw. Niccolò Paganini zorgde in de 19e eeuw met zijn uitzonderlijke talent voor een hoogtepunt in virtuoos vioolspel. Paganini was daarnaast ook componist en hij schreef technisch moeilijke en briljante werken, die voor de hedendaagse violist nog steeds een uitdaging en inspiratie zijn.
rebab andaluze

Altviool

De altviool is iets groter dan de viool (ongeveer 7,5 cm), en deze extra lengte geeft de altviool zijn eigen karakteristieke warme toon. De ontwikkeling van de altviool volgde die van de viool op, enkel werd het instrument veel minder populair. Dit kwam met name omdat het minder een solistische rol kon vervullen vanwege minder heldere en briljante toon t.a.v. de viool. Door de warme klank wordt de altviool meestal als begeleidend instrument gebruikt en in deze rol harmonieert de altviool uitstekend. In de tweede helft van de 18e eeuw ontdekten musici de specifieke klankschoonheid van dit instrument. Dit is duidelijk waarneembaar in de kwartetten van Haydn en Mozart. Later in de 19e eeuw werden de kwaliteiten van de altviool benut. In Berlioz’orkestwerk ‘Harold in Italië’ wordt een belangrijke solo aan de altviool toevertrouwd. Na 1900 neemt de belangrijkheid van de altviool als solo-instrument toe.
sarangi

Cello

De cello kwam reeds voor in de 16e eeuw, maar werd pas begin 17e eeuw van belang als continuo-instrument. In de continuopartij speelt de cellist de baspartij van het klavecimbel mee. Ook in de vroege orkesten en kleinere ensembles ondersteunden de celli de harmonieën van de andere instrumenten. Na het begin van de 18e eeuw heeft bijna iedere componist aan het repertoire van de cello bijgedragen. De techniek werd in de romantische periode tot grote hoogte opgevoerd en ook de expresssie mogelijkheden van het instrument werden ten volle benut.
rebec

Contrabas

De contrabas werd voor het eerst aan het eind van de 16e eeuw in Italië en Duitsland gebruikt. Het instrument ziet er iets anders uit dan de andere en heeft min of meer de vorm gehouden van een oudstrijkinstrument; de basviola. Hoewel het wat gedempte geluid de contrabas minder geschikt is als solo-instrument, vervult de contrabas een belangrijke plaats in ensembles en orkesten. De contrabas wordt voornamelijk gebruikt om de laagste tonen van harmonieën te ondersteunen.

haranger fiddle


is een initiatief van Stichting Muziek Promotie Nederland
tips | contact | adverteren | bronnen | algemene voorwaarden